'Duurzame mobiliteit in de nieuwe coalities'

Praktijkervaring gebruiken bij het realiseren van ambities

Op woensdag 9 juni 2010 vond deze themabijeenkomst 'Duurzame mobiliteit in nieuwe coalities' plaats. Een uitgebreide samenvatting van deze bijeenkomst kunt u lezen in het gespreksverslag.

Duurzaamheid, duurzame mobiliteit, groene steden en klimaatambities: de meeste nieuwe coalitieakkoorden spreken ervan. Maar wat betekent dat nou, een duurzame gemeente of regio? Wat is duurzaam mobiliteitsbeleid en welke rol speelt dit in de groene ambitie? En vervolgens: hoe vertaalt u dit in concreet beleid en hoe komen we snel tot zichtbare resultaten?

In deze themabijeenkomst die plaatsvond op woensdag 9 juni van 15.00 tot 18.00 uur boden wij de deelnemers handvatten om duurzame ambities vorm te geven. Aan de hand van ervaringen en voorbeelden uit de praktijk lieten we zien hoe deze ambities in de komende collegeperiode aangepakt kunnen worden. Gastsprekers waren Joris Wagemakers van de Regio Achterhoek, Herald Roelevink van Dolte Stedenbouw en Martien Das van Agentschap NL (voorheen SenterNovem).

In deze bijeenkomst behandelden wij de volgende onderwerpen:

1. Het proces: hoe kunt u een ‘programma duurzame mobiliteit’ opzetten?
2. De inhoud: een programma duurzame mobiliteit: wat kan daar allemaal in en hoe prioriteer ik?
3. Drie aangrijpingspunten voor het versnellen van duurzame mobiliteit:
   - Gedragsverandering vanaf morgen versus de rol van de techniek.
   - Beginnen bij het begin: mobiliteitsgedrag sturen door een andere organisatie van diensten en
     voorzieningen.
   - Nu beginnen met de verandering van morgen: verkeersstructuur, de ruimtelijke ordening en
     inrichting.
4. Een concrete handreiking: de 'Handreiking duurzame mobiliteit' van Agentschap NL.
5. Discussie: hoe kunt u morgen aan de slag?

Toelichting op de programmaonderdelen
Overzicht van ambities in de coalitieakkoorden, door Sander Wortman van XTNT
Sander gaf een overzicht van de ambities op het gebied van duurzame mobiliteit in de Nederlandse gemeenten. Is het een structurele trend, een hype of proberen we elkaar de loef af te steken met steeds ambitieuzere doelstellingen? Denken we allemaal hetzelfde of staat uw gemeente of regio eenzaam en alleen in de wind?

Het proces naar en de inhoud van een nieuw duurzaam mobiliteitsplan, door Joris Wagemakers van de Regio Achterhoek en Ed Graumans van XTNT
De Regio Achterhoek heeft al stappen gezet: daar is een programma voor duurzame mobiliteit ontwikkeld. Joris vertelde hoe ‘Achterhoek Duurzaam Mobiel’ tot stand is gekomen. De procesaanpak is voor het eerst toegepast in de Achterhoek, maar is in alle regio’s en gemeenten bruikbaar. Wat zijn de succesfactoren in de aanpak en wat zijn de valkuilen en leerpunten? Dat het hierbij vooral gaat om doelen stellen, keuzes maken, samenhang en samenwerken mag duidelijk zijn. Dit bepaalt de inhoud van het plan, dat voor iedere stad of regio specifiek is.

Ed ging in op de inhoud van de maatregelen en het maken van keuzes tussen maatregelen. Afgewogen keuzes maak je door prioriteiten te stellen en deze helder en inzichtelijk te maken. Speciaal voor het thema duurzame mobiliteit is een nieuwe prioriteringssystematiek ontwikkeld, deze lichtte Ed kort toe.

Stedenbouwkundige kijk op duurzame mobiliteit, door Herald Roelevink van Dolte Stedenbouw
Verkeer begint bij ruimtelijke ordening en verkeersstructuur. Dit bepaalt voor een groot deel hoe duurzaam wij ons kunnen en willen gedragen. Sturen in deze structuren kan veel opleveren, maar kost tijd en vraagt visie! In deze presentatie gaf Herald aan hoe de structuur van een stad nu en in de toekomst kan bijdragen aan duurzame mobiliteit, en welke keuzes nu al zijn te maken.

Drie invalshoeken (gedrag, organisatie, lange termijn) toegelicht, door Joep Lax van XTNT
Bij duurzame mobiliteit denkt iedereen aan fietsen en elektrische auto’s. Maar juist andere invalshoeken dan verkeerskunde en voertuigtechniek bieden vaak verrassende mogelijkheden. Joep lichtte dit toe aan de hand van drie voorbeelden:

• ‘Ze willen toch gewoon met de auto’. Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat mensen hun gedrag uit eigen overweging wijzigen en niet omdat de overheid zegt dat het moet?
• ‘Als we het nou eens slimmer doen’. Kunnen we onze dagelijkse activiteiten en openbare functies (zorg, gemeentelijke diensten, sport) zo organiseren dat mensen zich automatisch duurzamer gaan gedragen?
• ‘We gaan niet over ons graf regeren’. Duurzaam gedrag wordt gestuurd door de ruimtelijke ordening. Verandering daarvan vraagt een lange adem. Maar dat het lang duurt kan geen reden zijn om daar niet mee te beginnen. Hoe kunnen we aangrijpingspunten vandaag aantrekkelijk maken?

Korte toelichting op de 'Handreiking duurzame mobiliteit', door Martien Das van Agentschap NL
Snel aan de slag. Agentschap NL heeft de 'Handreiking duurzame mobiliteit' opgesteld, waarmee u snel ideeën voor maatregelen en projecten kunt opdoen. De handreiking laat zien hoe klimaat- en verkeersbeleid hand in hand kunnen gaan. Binnenkort is deze handreiking met concrete maatregelen en beleid online te bekijken. Tijdens deze bijeenkomst kregen de deelnemers alvast een voorproefje en uitleg.